<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="no"?>
<dublin_core schema="dc">
  <dcvalue element="contributor" qualifier="advisor">오수기</dcvalue>
  <dcvalue element="contributor" qualifier="author">강남준</dcvalue>
  <dcvalue element="date" qualifier="issued">2007-02</dcvalue>
  <dcvalue element="identifier" qualifier="other">1997</dcvalue>
  <dcvalue element="identifier" qualifier="uri">https:&#x2F;&#x2F;aurora.ajou.ac.kr&#x2F;handle&#x2F;2018.oak&#x2F;7648</dcvalue>
  <dcvalue element="description" qualifier="none">학위논문(석사)--아주대학교&#x20;일반대학원&#x20;:물리학과,2007.&#x20;2</dcvalue>
  <dcvalue element="description" qualifier="abstract">박막&#x20;증착의&#x20;대표적인&#x20;방법&#x20;중&#x20;하나인&#x20;RF&#x20;마그네크론&#x20;스퍼터링을&#x20;이용하여&#x20;박막을&#x20;증착하는&#x20;과정에서&#x20;광&#x20;방출&#x20;분광&#x20;분석(OES)을&#x20;사용하여&#x20;플라즈마를&#x20;진단하였다.&#x0A;스퍼터링에서&#x20;가장&#x20;많이&#x20;쓰이는&#x20;아르곤&#x20;가스의&#x20;반응단면적(cross&#x20;section)과&#x20;맥스웰&#x20;속도&#x20;분포함수(EEDF)를&#x20;이용하여&#x20;아르곤의&#x20;에서&#x20;발생하는&#x20;여섯&#x20;개의&#x20;파장의&#x20;세기의&#x20;비를&#x20;전자온도의&#x20;함수로&#x20;계산하였다.&#x20;이중&#x20;전자온도의&#x20;변화에&#x20;대해&#x20;가장&#x20;선형적으로&#x20;변하는&#x20;5개의&#x20;함수를&#x20;사용하여&#x20;아르곤&#x20;플라즈마에서&#x20;전자&#x20;온도를&#x20;산출하였고&#x20;랑뮈어&#x20;탐침(langmuir&#x20;probe)을&#x20;사용하여&#x20;광학적인&#x20;계산&#x20;치와&#x20;비교하였다.&#x20;전자밀도의&#x20;측정은&#x20;전자온도에&#x20;대해&#x20;거의&#x20;세기의&#x20;변화가&#x20;없는&#x20;두&#x20;개의&#x20;파장을&#x20;선택하여&#x20;산출하였다.&#x0A;위의&#x20;방법을&#x20;사용하여&#x20;펄스로&#x20;변조된&#x20;RF&#x20;마그네트론을&#x20;이용한&#x20;구리&#x20;박막의&#x20;증착과정에서&#x20;시간분해능을&#x20;갖는&#x20;플라즈마의&#x20;진단을&#x20;하였다.&#x20;이를&#x20;위해&#x20;RF&#x20;마그네트론&#x20;스퍼터링&#x20;챔버에&#x20;펄스로&#x20;변조가&#x20;가능한&#x20;13.56MHz의&#x20;RF&#x20;Generator를&#x20;사용하였고&#x20;광학적인&#x20;진단과&#x20;전기적인&#x20;진단을&#x20;위해&#x20;ICCD와&#x20;VI-probe를&#x20;사용하였다.&#x20;Thickness&#x20;monitor를&#x20;사용하여&#x20;같은&#x20;전력에서&#x20;연속모드&#x20;보다&#x20;펄스모드가&#x20;증착율이&#x20;높은&#x20;것을&#x20;확인하였고,&#x20;이를&#x20;분석한&#x20;결과&#x20;펄스모드에서&#x20;플라즈마가&#x20;켜지는&#x20;순간&#x20;전달되는&#x20;전력의&#x20;증가와&#x20;함께&#x20;전자&#x20;온도가&#x20;급격하게&#x20;높아지는&#x20;것을&#x20;확인하였다.&#x20;이후&#x20;전력은&#x20;연속모드와&#x20;마찬가지로&#x20;일정하게&#x20;유지되었고,&#x20;‘sputtering&#x20;wind&#39;의&#x20;효과로&#x20;인해&#x20;전자온도는&#x20;약간&#x20;증가하였으며&#x20;구리&#x20;파장의&#x20;세기는&#x20;점차&#x20;감소하였다.&#x20;또한&#x20;구리&#x20;박막의&#x20;증착율과&#x20;시간에&#x20;대해&#x20;합산된&#x20;구리파장의&#x20;세기가&#x20;같은&#x20;형태를&#x20;같은&#x20;것을&#x20;확인하였고,&#x20;이를&#x20;이용하면&#x20;펄스모드에서&#x20;상대적으로&#x20;적은&#x20;전력을&#x20;사용하여&#x20;연속모드일&#x20;때&#x20;보다&#x20;증착율을&#x20;높일&#x20;수&#x20;있다.&#x0A;마지막으로&#x20;반응성&#x20;스퍼터링(reactive&#x20;sputtering)의&#x20;진단을&#x20;위해&#x20;질소&#x20;플라즈마에서&#x20;OES방법을&#x20;이용하여&#x20;질소&#x20;분자의&#x20;회전온도,&#x20;진동온도&#x20;및&#x20;전자온도를&#x20;측정하였다.&#x20;이를&#x20;위해&#x20;질소&#x20;분자의&#x20;회전&#x20;스펙트럼&#x20;및&#x20;진동&#x20;스펙트럼을&#x20;이론적으로&#x20;계산하여&#x20;측정된&#x20;스펙트럼과&#x20;비교하였다.&#x20;전자온도는&#x20;위에서&#x20;사용한&#x20;line&#x20;ratios&#x20;method&#x20;방법을&#x20;사용하여&#x20;전자온도의&#x20;변화에&#x20;대해&#x20;특정파장의&#x20;세기의&#x20;비를&#x20;계산하였다.&#x20;이를&#x20;이용해서&#x20;측정치로부터&#x20;전자온도를&#x20;구하였다.</dcvalue>
  <dcvalue element="description" qualifier="tableofcontents">제&#x20;1&#x20;장.&#x20;서론&#x20;=&#x20;1&#x0A;제&#x20;2&#x20;장.&#x20;아르곤&#x20;플라즈마의&#x20;전자온도와&#x20;전자밀도의&#x20;계산&#x20;및&#x20;측정&#x20;=&#x20;3&#x0A;&#x20;2.1절&#x20;서론&#x20;=&#x20;3&#x0A;&#x20;2.2절&#x20;이론&#x20;=&#x20;4&#x0A;&#x20;&#x20;2.2.1&#x20;플라즈마&#x20;모델링(Plasma&#x20;modelling)&#x20;=&#x20;4&#x0A;&#x20;&#x20;2.2.2&#x20;반응&#x20;단면적&#x20;(Cross&#x20;section)&#x20;=&#x20;4&#x0A;&#x20;&#x20;2.2.3&#x20;코로나&#x20;모델에서&#x20;방출광의&#x20;세기와&#x20;line&#x20;ratios&#x20;method&#x20;=&#x20;6&#x0A;&#x20;&#x20;2.2.4&#x20;아르곤의&#x20;에너지&#x20;준위&#x20;=&#x20;7&#x0A;&#x20;&#x20;2.2.5&#x20;전자온도의&#x20;계산&#x20;=&#x20;12&#x0A;&#x20;&#x20;2.2.6&#x20;아르곤&#x20;준안정(metastable)&#x20;상태의&#x20;비율&#x20;=&#x20;15&#x0A;&#x20;&#x20;2.2.7&#x20;전자&#x20;밀도의&#x20;측정&#x20;=&#x20;19&#x0A;&#x20;2.3절&#x20;실험&#x20;장비&#x20;=&#x20;21&#x0A;&#x20;2.4절&#x20;실험&#x20;결과&#x20;=&#x20;24&#x0A;&#x20;&#x20;2.4.1&#x20;전자온도의&#x20;측정&#x20;=&#x20;24&#x0A;&#x20;&#x20;2.4.2&#x20;전자밀도의&#x20;측정&#x20;=&#x20;28&#x0A;&#x20;2.5절&#x20;결론&#x20;=&#x20;31&#x0A;제&#x20;3&#x20;장.&#x20;펄스로&#x20;변조된&#x20;RF&#x20;마그네트론&#x20;스퍼터링&#x20;방법을&#x20;이용한&#x20;Cu&#x20;박막의&#x20;증착과정에서&#x20;시간&#x20;분해능을&#x20;갖는&#x20;광&#x20;방출&#x20;분광분석&#x20;=&#x20;32&#x0A;&#x20;3.1절&#x20;서론&#x20;=&#x20;32&#x0A;&#x20;3.2절&#x20;실험&#x20;장비&#x20;=&#x20;33&#x0A;&#x20;3.3절&#x20;실험&#x20;결과&#x20;=&#x20;36&#x0A;&#x20;&#x20;3.3.1&#x20;연속모드와&#x20;펄스모드에서의&#x20;증착&#x20;율&#x20;=&#x20;36&#x0A;&#x20;&#x20;3.3.2&#x20;시간&#x20;분해능을&#x20;갖는&#x20;광&#x20;방출&#x20;분광분석&#x20;및&#x20;전기적인&#x20;분석&#x20;=&#x20;38&#x0A;&#x20;&#x20;3.3.3&#x20;Time&#x20;integrated&#x20;광&#x20;방출&#x20;분광분석&#x20;=&#x20;44&#x0A;&#x20;3.4절&#x20;결론&#x20;=&#x20;46&#x0A;제&#x20;4&#x20;장.&#x20;질소&#x20;플라즈마의&#x20;가스온도&#x20;및&#x20;전자온도의&#x20;계산&#x20;및&#x20;측정&#x20;=&#x20;47&#x0A;&#x20;4.1절&#x20;서론&#x20;=&#x20;47&#x0A;&#x20;4.2절&#x20;이론&#x20;=&#x20;48&#x0A;&#x20;&#x20;4.2.1&#x20;회전&#x20;스펙트럼&#x20;및&#x20;회전&#x20;온도&#x20;=&#x20;48&#x0A;&#x20;&#x20;4.2.2&#x20;진동&#x20;스펙트럼&#x20;및&#x20;진동&#x20;온도&#x20;=&#x20;54&#x0A;&#x20;&#x20;4.2.3&#x20;전자&#x20;온도(excitation&#x20;temperature)&#x20;=&#x20;59&#x0A;&#x20;4.3절&#x20;실험&#x20;장비&#x20;=&#x20;62&#x0A;&#x20;4.4절&#x20;실험&#x20;결과&#x20;=&#x20;64&#x0A;&#x20;&#x20;4.4.1&#x20;회전&#x20;온도의&#x20;측정&#x20;=&#x20;64&#x0A;&#x20;&#x20;4.4.2&#x20;진동&#x20;온도의&#x20;측정&#x20;=&#x20;68&#x0A;&#x20;&#x20;4.4.3&#x20;전자&#x20;온도의&#x20;측정&#x20;=&#x20;72&#x0A;&#x20;4.5절&#x20;결론&#x20;=&#x20;76&#x0A;제&#x20;5&#x20;장.&#x20;결론&#x20;=&#x20;78&#x0A;참고문헌&#x20;=&#x20;79&#x0A;영문&#x20;요약&#x20;=&#x20;83</dcvalue>
  <dcvalue element="language" qualifier="iso">kor</dcvalue>
  <dcvalue element="publisher" qualifier="none">The&#x20;Graduate&#x20;School,&#x20;Ajou&#x20;University</dcvalue>
  <dcvalue element="rights" qualifier="none">아주대학교&#x20;논문은&#x20;저작권에&#x20;의해&#x20;보호받습니다.</dcvalue>
  <dcvalue element="title" qualifier="none">RF&#x20;마그네트론&#x20;스퍼터링을&#x20;이용한&#x20;박막증착과정에서&#x20;&#x20;OES를&#x20;이용한&#x20;플라즈마&#x20;진단</dcvalue>
  <dcvalue element="title" qualifier="alternative">Kang,&#x20;Nam-Jun</dcvalue>
  <dcvalue element="type" qualifier="none">Thesis</dcvalue>
  <dcvalue element="contributor" qualifier="affiliation">아주대학교&#x20;일반대학원</dcvalue>
  <dcvalue element="contributor" qualifier="alternativeName">Kang,&#x20;Nam-Jun</dcvalue>
  <dcvalue element="contributor" qualifier="department">일반대학원&#x20;물리학과</dcvalue>
  <dcvalue element="date" qualifier="awarded">2007.&#x20;2</dcvalue>
  <dcvalue element="description" qualifier="degree">Master</dcvalue>
  <dcvalue element="identifier" qualifier="url">http:&#x2F;&#x2F;dcoll.ajou.ac.kr:9080&#x2F;dcollection&#x2F;jsp&#x2F;common&#x2F;DcLoOrgPer.jsp?sItemId=000000001997</dcvalue>
  <dcvalue element="subject" qualifier="keyword">OES</dcvalue>
  <dcvalue element="subject" qualifier="keyword">RF&#x20;magnetron&#x20;sputtering</dcvalue>
  <dcvalue element="description" qualifier="alternativeAbstract">The&#x20;RF&#x20;magnetron&#x20;sputtering&#x20;is&#x20;one&#x20;of&#x20;physical&#x20;vapor&#x20;deposition&#x20;method&#x20;to&#x20;provide&#x20;various&#x20;thin&#x20;films.&#x20;In&#x20;this&#x20;study,&#x20;OES(optical&#x20;emission&#x20;spectroscopy)&#x20;is&#x20;used&#x20;to&#x20;investigate&#x20;the&#x20;discharge&#x20;of&#x20;RF&#x20;magnetron&#x20;sputtering.&#x0A;The&#x20;six&#x20;argon&#x20;line&#x20;intensities&#x20;were&#x20;calculated&#x20;function&#x20;of&#x20;electron&#x20;temperature&#x20;using&#x20;electron&#x20;excitation&#x20;cross&#x20;section&#x20;and&#x20;Maxwell&#x20;velocity&#x20;distribution.&#x20;And&#x20;using&#x20;the&#x20;ratios&#x20;of&#x20;each&#x20;line&#x20;intensity,&#x20;we&#x20;measured&#x20;the&#x20;electron&#x20;temperature&#x20;and&#x20;compared&#x20;with&#x20;langmuir&#x20;probe&#x20;measurements.&#x20;For&#x20;measuring&#x20;the&#x20;electron&#x20;density&#x20;were&#x20;selected.&#x0A;Then&#x20;using&#x20;upon&#x20;method,&#x20;the&#x20;time-resolved&#x20;OES&#x20;is&#x20;used&#x20;to&#x20;investlgate&#x20;the&#x20;discharge&#x20;of&#x20;a&#x20;pulse&#x20;of&#x20;copper&#x20;sputtering.&#x20;The&#x20;deposition&#x20;rate&#x20;and&#x20;time&#x20;integrated&#x20;emission&#x20;of&#x20;copper&#x20;neutral&#x20;atom&#x20;in&#x20;pulse&#x20;RF&#x20;sputtering&#x20;was&#x20;superior&#x20;to&#x20;the&#x20;emission&#x20;of&#x20;continuous&#x20;mode.&#x20;The&#x20;reason&#x20;for&#x20;this&#x20;increase&#x20;was&#x20;concentration&#x20;of&#x20;the&#x20;power&#x20;in&#x20;the&#x20;sharp&#x20;pulse&#x20;at&#x20;the&#x20;breakdown&#x20;of&#x20;discharge.&#x20;And&#x20;because&#x20;of&#x20;the&#x20;&#39;sputtering&#x20;wind&#39;&#x20;effect,&#x20;the&#x20;decreased&#x20;flux&#x20;of&#x20;the&#x20;argon&#x20;ions&#x20;toward&#x20;the&#x20;target&#x20;surface&#x20;so&#x20;that&#x20;increase&#x20;of&#x20;the&#x20;argon&#x20;ions&#x20;would&#x20;stop,&#x20;then&#x20;the&#x20;decreased&#x20;flux&#x20;of&#x20;the&#x20;argon&#x20;atoms&#x20;toward&#x20;target&#x20;would&#x20;result&#x20;in&#x20;decrease&#x20;of&#x20;sputtered&#x20;copper&#x20;atoms&#x20;which&#x20;give&#x20;smaller&#x20;emission&#x20;intensity.&#x0A;For&#x20;diagnostics&#x20;of&#x20;reactive&#x20;sputtering,&#x20;we&#x20;investigated&#x20;the&#x20;rotational&#x20;temperature,&#x20;the&#x20;vibrational&#x20;temperature&#x20;and&#x20;the&#x20;electron&#x20;temperature&#x20;in&#x20;nitrogen&#x20;plasma&#x20;using&#x20;OES.&#x20;We&#x20;computed&#x20;the&#x20;molecular&#x20;spectra&#x20;of&#x20;nitrogen&#x20;and&#x20;compared&#x20;with&#x20;measured&#x20;spectrum.&#x20;And&#x20;the&#x20;line&#x20;ratios&#x20;method&#x20;is&#x20;used&#x20;to&#x20;measure&#x20;the&#x20;electron&#x20;temperature&#x20;of&#x20;the&#x20;nitrogen&#x20;discharge.</dcvalue>
</dublin_core>
